Eğitişim Kariyer Enstitüsü-Kariyer Koçluğu Blogu

Bizi artık buradan takip edebilirsiniz

2009-03-05T16:07:00.000+02:00

Eğitişim Kariyer Enstitüsü olarak, sizlere hem daha iyi hizmet verebilmek hem de görsel olarak daha iyi bir yapıya sahip olmak için yeni bloglarımızı yayımladık. Yeni bloglarımıza www.egitisim-blog.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Kariyer Planlamada Koçluk Dönemi

2008-12-19T10:34:00.005+02:00

Türk Ekonomi Bankası yani kısaca TEB'in yeni bir uygulaması var. Hayata geçirdikleri TEB Kobi TV ile internetten online olarak kariyer sahibi, iş hayatında uzmanlaşmış kişilerle, kısa kısa röportajlarla merak edilen bir çok soruya yanıt arıyorlar.

Eğitişim Kariyer Enstitüsü konuşmacılarından Altan Öymen'in konuşması kariyer nedir sorusunun cevabını kısa ve öz bir biçimde açıklıyor.

Altan Hanım'ın konuşmasından bir kaç önemli alıntı vereyim:

- Kariyer koçluğu nedir sorusunun cevabı, kişinin kendi geleceğini kariyer odaklı olarak stratejik adımlarla planlamasıdır.

- Tüm insanların hayatlarının bir döneminde kariyere ihtiyacı olduğunu söyleyebiliriz.

- Kariyer dediğimiz süreç, üniversiten ya da liseden mezun olduktan sonra başlayan bir süreç değil. Kariyer dediğimiz şey bizim aslında çok daha genç yaşlarımızda başlayan bir şey ,biz sadece farkında değiliz.

- Kariyer dedğimiz şey sadece kariyerle kalmıyor,bütün yaşamımızı etkiliyor.

Nerede o eski Kariyer Günleri...

2008-12-02T16:04:00.004+02:00

Türkiye'de kariyer günleri etkinliklerinin geçmişi 1970'li yıllara kadar dayanıyor. Türkiye'ye yeni yeni girmeye başlayan uluslararası firmalar, ülkelerinde yaptıkları kariyer günlerini bize de taşımışlardı. Boğaziçi, ODTÜ gibi üniversitelerde başlayan kariyer günleri, zamanla tüm üniversitelere yayıldı. Şirketler gider kendileri anlatır, öğrencilerle tanışırdı. Böylece ortak bir zeminde her iki tarafda kendini anlatma imkanı bulurdu. Bir süredir şirketler de öğrenciler de kariyer günleri etkinliklerinde istediklerini bulamadıklarından yakınıyor. Hatta kariyer günleri etkinlikleri düzenlemeyi bırakan firmalar var. Aynı şekilde ilgi göstermeyen öğrencilerde... Bunda birazda internetin etkisi oldu. Şirketler web sayfalarında kendilerini anlatmayı tercih ediyor. Öğrenciler de okulda şirketlerin kuru ve tekdüze sunumlarından sıkıldı. İnteraktif olmayan kariyer günleri buluşmaları tarihe mi karışıyor diye endişelenmiyor değilim.

İşte bu durumun bazı nedenleri;

1- Etkinlikler yeterli değil. Sadece sektöre ait bir kaç rakam ve şirketin sahip olduklarını öğrenebiliyorsunuz. Asıl sektörde çalışanları getirerek onların tecrüblerini artıracakları bir platform oluşturulması gerekiyor.

2- Öğrencilerin iş hayatı ile ilgili akıllarında daha net ve somut bilgiler kurması sağlanmalı.

3- Şirketler,kendi şirketlerini tanıtırken çok fazla reklama kaçıyor ve bu itici oluyor.

4- Şirketler sadece son sınıf öğrencilere önem vererek rahatsız edici bir durum oluşturuyor.

5- Power Point sunumlar inanılmaz can sıkıyor.

6- Öğrenciler artık umutsuzca CV bırakılan günler olarak isimlendiriyor.

DJ'lijten genel müdürlüğe

2008-11-28T14:55:00.002+02:00

DJ’LİK, FİNANS SEKTÖRÜ VE ÇAĞRI MERKEZİ YAPISINDA YÖNETİCİLİK, İŞLETMECİLİK, REHBERLİK VE SPOR. HEPSİNİN TEMELİ, ÖYLE YA DA BÖYLE İNSAN İLİŞKİLERİ… İŞTE TÜM BUNLARLA ÖRÜLÜ, İLETİŞİMİ ODAĞINA ALAN BİR KARİYER ÖYKÜSÜ... BUYRUNUZ.

Genç işi dergi Planet Young siz genç kariyercilere güzel örnekler sunmaya devam ediyor.Geçen ay ki konukları Metin Tarakçı ile yaptıkları söyleşiyi burada paylaşmaya değer gördüm. İyi okumalar.

Önce DJ’lik, sonra işletmecilik, bu arada turist rehberliği ardından finans sektöründe kariyer ve son olarak CMC Genel Müdür Yardımcılığı. Bu listeye spor aktivitelerini eklemedik. Onlar da yazının ilerleyen bölümlerinde karşınızda olacak. CMC Genel Müdür Yardımcısı Metin Tarakçı, birbirinden dağlar kadar farklı tüm bu kariyer noktalarının tek bir ortak noktasına işaret ediyor: İnsan ilişkilerine ve insanların ihtiyaçlarına, bunları anlamaya, çözümler geliştirmeye dayanması. Ortaköy’de Ceneviz Kahvesi’nde önce servisle işe başlamış Tarakçı, sonra barmen olmuş. “Sonra DJ’i işten çıkarttılar ve benim de zengin bir müzik arşivim vardı” diyen Tarakçı, böylece müziğe yönelmiş. “O dönem, yani 90’ların başı rock ağırlıklı bir dönemdi” diye hatırlıyor Tarakçı. O’nun tercihi ise acid jazz olmuş. Bu konuda ilginç bir anısını şöyle anlatıyor: “Almanya’da çok bağlantım vardı ve oradan ciddi bir arşiv getirmiştik. Akşam üstleri gelen bir müşterimiz bu türün ne olduğunu sordu, ben de ona anlattım. O da, benimle röportaj yapmak istediğini söyledi. Böylece 1990 veya 1991’de Cumhuriyet gazetesinde yarım sayfa ‘Ceneviz Kahvesi’nde Türkiye’ye Acid Jazz’ı getiren DJ’ diye haberim çıktı.” Sonra Bebek’te o dönemin ünlü bir mekanının ortağı olma fırsatı önüne çıkmış Tarakçı’nın. “Böylece birkaç sene kendi işimi yaptım” diyen Tarakçı, şöyle devam ediyor: “Sonra bir başkasına devrettik işi ve ben de okula ağırlık verdim. Ardından Zihni ve Pascha’nın müzik direktörlüğünü eş zamanlı olarak yürüttüm. 1993, 1994 döneminde bir ekip olarak bu mekanların müziğini yaptık. Nişantaşı’nda da çalıyordum. İşi ilerletmiştim ve bu alanda kalmayı planlıyordum.”

Finansta kazanımlar

Ama olmamış… Keyifli bir işe rağmen, en büyük sıkıntıyı geceleri çalışmak olarak gösteren Tarakçı, “Ters yaşıyordum” diye durumu özetliyor. Böylece gündüze geçme kararı almış Tarakçı ve Koçbank’ta müşteri temsilcisi olarak çalışmaya başlamış. Bunu radikal bir geçiş olarak nitelendiren Tarakçı, şu yorumda bulunuyor: “DJ’likten önce Almanca rehberliği de yaptım. Bu işler mi beni buldu, ben mi bu işlere yatkındım bilmiyorum. Çağrı merkezi işine geçtikten sonra korelasyonu kurdum: Sektörler farklı olsa bile hep insanlarla iletişimi olan bir işim oldu, insanlarla bağlantı kurmak, ihtiyaçlarını görmek ve çözüm üretmek kariyer tablomu oluşturdu.”

Finans sektöründe köklü bir deneyimi olan Tarakçı, alternatif dağıtım kanalları, özel projeler gibi o yıllarda yeni yeni gelişen bölümlerde görev almış hep. O yıllarda bir bankada istihdam edilmenin en iyi yolunun, bu tarz yeni oluşan departmanlarda görev almak olduğunu hatırlayan Tarakçı, “Kısa zamanda internetin, telefon ve cep telefonunun iletişimin yeni trendleri olduğunu, bunların yaygınlaşmasıyla büyük fırsatların doğacağını da gördüm” diye ekliyor. O dönemde bu düşünce yapısı ile uzmanlaşmak istediği alanlarda birçok projeye gönüllü olan Tarakçı, böylece özel projeler ve iş geliştirme olarak kariyerinde ilerlemiş, işin teknik yanını da öğrenmiş. “Böylece iş sadece teknolojide kalmadı, eğitim, kalite yönetimi, müşteri segmentasyonu gibi konulara da girdim. Sektörün her bir parçasında yer aldım” diyen Tarakçı ve CMC’nin yolu 2005 yılında kesişmiş. Kaçınılmaz olarak müzik artık bir hobi haline gelmiş. “Ama şirket partilerinde ben çalarım” eklemesini de yapmadan geçmiyor Tarakçı.
Sporsuz asla!

Müzikten spora geçtiğimizde; su kayağı, wakeboard, trekking, rafting, snowboard gibi adrenalin dozu yüksek sporlar görüyoruz. Yürümeyi, farklı yerleri görmeyi ve gezmeyi sevdiğini söyleyen Tarakçı, trekking ilgisinin buradan geldiğini belirtiyor. Konu su sporları olunca yüzmekle arası pek olmayan Tarakçı, bunun yerine alternatiflerini seçme yoluna gitmiş. Hatta bu hobilere ‘su kayağı hocalığı’ ile başlamış. Tarakçı anlatıyor: “1988 yazında Fethiye’de bir tanıdığımızın teknesi vardı. ‘Bana yardımcı olur musun?’ diye başlayan su kayağı hocalığım oldu. İşin komik tarafı; hiç su kayağı yapmamış biri olarak, kişilere teorik olarak su kayağını öğretiyordum. Aradan birkaç yıl geçtikten sonra denemeye karar verdim. Diğer su sporları da bunun bir uzantısı oldu.”

Eşiyle birlikte kış sporlarını, su sporlarını, trekking’i keyifle yaptıklarını ifade eden Tarakçı, ilk motorsikletini 18 yaşında almış. Ufak tefek kazalara rağmen motorsikletle arasına mesafe koymayan Tarakçı, fırsat buldukça, Hezarfen’deki motocross pistine kaçtığını, boş alanda keyifle ve güvenle sürdüğünü ifade ediyor. Gerek amatörlerin gerekse profesyonellerin motor sürüş keyfine ulaştığı bir alan olan Hezarfen, Tarakçı için keyifli bir açılım olmuş. Su sporları tam gaz, trekking’siz de olmaz. Müzik ise biraz geri planda ama Tarakçı, “Ama arşiv sağlam” diye gururla eklemeyi ihmal etmiyor.

Seni İstiyorum

2008-11-18T16:04:00.005+02:00

İşte gençlerin en çok çalışmak istediği şirketler

KOÇ VE SABANCI HOLDİNG GİBİ TÜRKİYE’NİN KÖKLÜ ŞİRKETLERİ GENÇLERİN GÖZDESİ OLMAYI SÜRDÜRÜYOR. AMA GENÇLERİN EN ÇOK ÇALIŞMAK İSTEDİĞİ ŞİRKET, DÜNYA DEVİ MICROSOFT...

Planet Young ve Data Profil ortak çalışması olan “Gençlerin Çalışmak İstediği İlk 5 Şirket” araştırması, artık kariyer planında bilişim ve yazılım şirketlerinin ilk sıralara yerleştiğini gösteriyor. Yapılan araştırımada “En çok çalışmak istediğiniz” şirket sıralamasında birinci Microsoft çıktı. Microsoft’u sırasıyla Koç Holding, Sabancı Holding, Google ve Eczacıbaşı takip etti. Yani favori 5’e bilişimciler iki firma sokmayı başardı. Boğaziçi, İstanbul, Marmara, Yeditepe, Bahçeşehir, Bilgi, Koç, Sabancı, ODTÜ, Bilkent, İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi’nde eğitim gören 18-25 yaş arasındaki 4 bin 335 katılımcı, lisans, master öğrencileri ile yeni mezun çalışanlardan seçildi. Katılımcılara “En çok çalışmak istediğiniz ilk 5 şirketi önem sırasına göre belirtiniz”, “İlk 5 şirketi tercih etme sebepleriniz nelerdir” ve “Şirketleri seçerken dikkat ettiğiniz kriterler nelerdir” soruları yönetildi.

Data Profil’in tüm operasyonu yürüttüğü araştırmada, şirketlerin tercih edilmesinde en önemli kriterin ‘sektöründe öncü olması’ olduğu ortaya çıktı. Microsoft ve Google’ın uluslararası başarısı, yerel piyasaya çok çabuk entegre olması da tercih edilmelerini sağladı. Şirketlerin yeni mezunlara sunduğu kariyer ve eğitim olanakları da seçimde etkili oluyor.

En çok çalışmak istenilen birinci şirket sıralamasından en fazla oyu olan Microsoft oldu. Anketi yanıtlayan 736 kişinin 63’ü Microsoft’u seçti. En çok çalışmılmak istenen birinci şirket sıralamasında Koç Holding 58 kişinin tercihiyle ikinci oldu. Peşinden Sabancı Holding, Google ve Eczacıbaşı geliyor. Yakın zamana kadar Sabancı, Koç ve diğer yerli yatırımcılar tercihlerde ilk sıralarda kendine yer bulurken artık global ve Türkiye’de yatırım yapan, ofisi bulunan şirketler tercihlerde etkili oluyor. İlginin, bilişim, telekom ve finans sektörlerinde yoğunlaşttığı dikkat çekiyor. Listeye ilk 5’te giren Koç ve Sabancı grubunun her üç sektörde yatırımının bulunduğunu hatırlatalım.

En çok çalışmak istedikleri şirketleri seçen katılımcıları, şirketin sektöründe öncü olması etkiliyor. Anketi yanıtlayanların yüzde 16’sı seçimlerinde bu unsura dikkat ettiğini belirtmiş. Tabii listenin başındaki şirketin Microsoft olduğunu gördüğümüzde, ikinci sebep de kendiliğinden ortaya çıkıyor, ‘kariyer olanakları’ ve ‘uluslararası bir şirket olması’... Her iki yanıt yüzde 10’un üzerinde etkili olmuş. Bunun yanı sıra seçimde şirketin dinamik olması, CV’de görünmesi, kişisel gelişim olanakları da etkili unsurlar arasında yer alıyor. Şirketlerin seçiminde maaş da önemli rol oynuyor. Anketi yanıtlayanların yüzde 15’i seçim yaparken parasal sebeplere dikkat ettiğini vurgulamış. Şirketlerin rakipsiz olması, kişisel gelişim olanağı sunması, seçim yapılırken dikkat edilen kriterlerden bazıları.

EN ÇOK ÇALIŞILMAK İSTENEN ŞİRKETLER

Microsoft	63
Koç Holding	58
Sabancı Holding	57
Google	51
Eczacıbaşı Holding	42
Coca-Cola	38
THY	31
Turkcell	29
Apple-Bilkom	28
Mercedes	28
Doğan Holding	26
Procter&Gamble	22
Garanti Bankası	21
Anadolu Grubu	18
Borusan	17
Alarko Holding	16
Bayer	16
Avea	14
Yapı Kredi Bankası	14
Philip Morris	14
Unilever	12
Sony	11
Zorlu Holding	11
Bosch	10
Ford	9
Ülker	9
Eti	9
HP	8
Siemens	7
Digitürk	5
Ereğli Demir Çelik	5
HSBC	5
Goldaş	4
Toyota	4
Boyner	4
Türk Telekom	4
Vestel	4
BP	3
Oyak-Renault	2
Vodafone	2
Kodak	2
Tüpraş	2
Shell	1

En çok çalışılmak istenen ikinci şirketler
Koç Holdi	59
Sabancı Holding	50
Microsoft	44
Google	40
Eczacıbaşı	36


En çok çalışılmak istenen üçüncü şirketler
Koç Holding	50
Sabancı Holding	44
Turkcell	37
Microsoft	34
Google	29
Eczacıbaşı	29

Kariyeriniz ve Internet

2008-11-11T16:16:00.003+02:00

İNTERNET ÜZERİNDEN İŞ VE ELEMAN ARAMAK ARTIK HAYATIMIZIN SIRADAN OLAYLARI ARASINA GİRDİ. BU İKİ ALANI YILLARDIR BULUŞTURAN YENIBIRIS.COM’UN GENEL MÜDÜRÜ DENİZ CEYLAN KILIÇLIOĞLU,
PLANET YOUNG DERGISINDE YAYINLANAN ROPOTAJINDA SEKTÖRÜNÜ VE KARİYER ÖYKÜSÜNÜ ANLATTI.

Yenibiris.com’un yolculuğu 2000 yılında yenibir.com olarak başlamıştı. Hürriyet.com ile birlikte çıktıkları yola, 2005 yılında yine Doğan Yayın Grubu çatısı altında ama tek devam etti. Yenibiris.com Genel Müdürü Deniz Ceylan Kılıçlıoğlu, insan kaynakları (İK) sitesi fikrinin nasıl doğduğunu ve bugüne nasıl geldiğini anlattı. Aslında yenibiris.com’un hikayesi Kılıçlıoğlu’nun kariyer hikayesine paralel ilerliyor. Kılıçlıoğlu, yeni bir iş alanını nasıl keşfettiğini, bunu yöneticilerine nasıl sunduğunu anlattı.

İnternetten iş aramaya nasıl başladık?

Deniz Ceylan Kılıçlıoğlu: İnternetin dünyadaki gelişimine bağlı olarak İK’da da interneti kullanmak kaçınılmaz oldu. Çünkü internet, iş arayan ve işverenin birbirini çok hızlı bulduğu bir mecra.

Yenibir.com’dan yenibiris.com’a geçiş nasıl oldu?

Yenibiris.com’un 2005 yılında kendisi için çalışan sayısı 2’ydi. Bugün 110 kişilik bir ekibiz. Odaklılık çok önemli. Yenibir.com iken yazılım ekibi Hürriyet Online, satış ekibi ise Hürriyet İK ile birlikteydi. Ekibin üzerinde odaklanılmış tek bir iş olmaması tabii ki doğru değildi. Şirketleştiğimizden bu yana çok daha farklı bir vizyonla hareket ediyoruz. 2005 yılında piyasaya çıktığımızda, databankımızda 1 milyon 400 cv vardı, bugün bu sayı 6 milyonu buldu. Çok hızlı yol katettik çünkü odaklanarak büyüdük.

Yenibiriş.com, iş arayanlar ve şirketler için nerede konumlanıyor?

Biz insan kaynakları yöneticilerinin veya işverenlerin aday seçme sürecinde çözüm ortağı olarak kendimizi konumlandırıyoruz. Herhangi bir İK yöneticisinin aday arama sürecine girdiğinde aklına ilk gelen araç olmayı istiyoruz. O yüzden kendimizi İK yöneticisinin sağ kolu olarak görüyoruz. Adaylar açısından aynı şekilde bakıyoruz.

Kişisel gelişimle ilgili çalışmalarınız da var. Bu konuda bilgi verir misiniz?

Kişisel gelişim etkinliklerimiz aynı alanda hizmet verdiğimiz diğer şirketlerden bizi ayrıştıran bir özellikle. Etkinlik düzenlemede ve sponsor olmada çok aktifiz. Çok geniş bir segmente odaklanıyoruz. Öğrenciden genel müdüre kadar her pozisyonda, her düzeyde çalışan veya iş gücüne katılmaya hazır potansiyel adaylara hizmet ve hitap etmek zorundayız. Bu nedenle yıl içinde yüzü aşkın etkinliğe ya sponsor oluyoruz ya da kendimiz düzenliyoruz. Yaptığımız toplantıların hiçbirinden ücret almıyoruz. Üniversitelerle çok yakın ilişkimiz var ve her yıl üniversitelere yönelik iş rehberi yayınlıyoruz.

Sizi etkileyecek bir CV’de neler olmalı?

Bir yeni mezundan örnek verelim. Satış pozisyonuna başvurduğunu varsayalım. Ben olsam CV’sinin tecrübe kısmında öğrenciyken bir satış organizasyonu içinde parttime ya da gönüllü olarak çalıştığını, öğrenci klüplerinde görev yaptığını gösteren bir kişiden etkilenirdim. Bu deneyimin muhakkak bir şirket çatısı altında olması gerekmiyor. Bir sivil toplum kuruluşunda gönüllü çalışma da olabilir, okuldaki bir klüpte de olabilir. CV’de adayın istekliliğini ve inisiyatif alabilme yetkinliğini gösterecek cümleler ararım. Altını doldurabileceği bir takım faaliyetleri olmasını beklerim. Mesela hobiler kısmı her zaman geçiştiriliyor ve kitap okumak, seyahat etmek gibi şeyler yazılıyor. Aslında hobi, insanın kimliğini, yaşama bakışını gösteren bir ipucudur. Hobiler kısmında kitap okumak yerine biyografi okumak gibi daha spesifik ilgi alanları olan adayları ben daha farklı bir noktaya koyuyorum. Ayrıca mülakatta ‘boş zamanlarında ne yaparsın’ diye sorulduğunda, ‘arkadaşlarla gezerim, dolaşırız’ yanıtı bana o adayın zamanını heba ettiğini gösterir. Tabii ki arkadaşlarla dolaşmak gerekiyor ve hoş birşey ama bunu bir hobi gibi göstermek, boş zamanlarımı böyle değerlendiriyorum demek hoş değil. Zamanınızı nasıl değerlendirirsiniz sorusunun altında aslında ‘kendine nasıl yatırım yapıyorsun, kendini nasıl geliştiriyorsun’ sorusu var. Bir yeni mezunun özgeçmişinde bunu görmek isterim. Pozisyon farklılaştıkça, yetkinlik arttıkça sorulacak daha farklı sorular var. Örneğin çalışan kişi özgeçmişinde çoğunlukla belirtmez; yöneticidir siz de bir yönetici arıyorsunuz. Daha önceki işyerlerinde kendisine bağlı kaç kişi çalışmıştır, kendisi kime rapor etmiştir, rapor ettiği kişinin örgütteki yeri nedir gibi bilgilere yer vermez. Halbuki bunlar önemlidir.

İşe nasıl başladınız?

1994 yılında Hürriyet Gazetesi’nde reklam departmanında işe başladım. Reklam müşteri temsilcisi olarak. Çocuk gereçleri ve endüstriyel ürünler gibi sektörel ilanlardan sorumluydum. Bunun yanı sıra eleman ilanları sorumluluğu verildi çünkü junior olarak başlamıştım. O sektörü bilmiyordum. O yüzden atıl, kimsenin almak istemediği sektörler bana verilmişti. Fakat eleman ilanları çok hızlı gelişti. İlk başta 2 sayfa eleman ilanı yayınlıyorduk. 1994’te yaşanan ekonomik krizle birlikte birden bire ilan artışı yaşandı. Kriz öncesi zaten ‘neden bir İK gazetesi yapmıyoruz’ diye düşünmüştüm ve bunu yönetime sunmuştum.

Bu fikir nasıl doğdu?

Ben eleman ilanlarından sorumlu olduğum için danışmanlarla, İK yöneticileriyle görüşüyordum. Hepsi sürekli bizim de anlatacağımız şeyler var, niye gazetede bize yer verilmiyor, niye bizim haberlerimiz çıkmıyor diyorlardı. Sonra gazetenin içinde onlara yer mi ayırsak derken ek yapmayı önerdim. 6 ay pazar araştırması yaptım. 50–60 şirketle, İK yöneticisiyle, reklam ajanslarıyla görüştüm. Reklam ajansları ‘kesinlikle tutmaz’ dediler ama öyle olmadı. Bugün Hürriyet İK, basının en güçlü markalarından biri.

İlerleyişiniz nasıl oldu?

Müşteri temsilcisi olarak başladım sonra müşteri ilişkileri yönetmeni oldum. Müşteri ilişkileri derken proje yönetmenliği yaptım. Proje çünkü ben sadece reklam satışı yapan bir müşteri temsilcisi olmadım. Ben hep pazarlama odaklı, ürün geliştiren, etkinlik düzenleyen, sponsor ilişkileri yürüten bir müşteri temsilcisi oldum. Her zaman kendime yeni iş alanları yarattım. Kimse bana ‘hadi bir konferans düzenle’ demediği halde kendim bunları organize ettim. Siz eğer kendinize yatırım yapıyorsanız, kendiniz gelişiyorsunuz. Sadece size verilen görevi yaptığınızda sınırlı kalıyorsunuz. Kendi başınıza hep bir işletmeci, bir girişimci ruhu ile hareket edip daha yeni ,daha fazla ne yapabilirim diye bakıyorsanız, sermayeniz birikiminiz, kendiniz oluyorsunuz. Bu sayede hem özgüveniniz çok yüksek oluyor hem de önünüze gelen fırsatlar çok fazla oluyor.

Önce iş sonra MBA

2008-11-04T14:21:00.009+02:00

MBA yapacaksanız önce işe girmenizde fayda var... İş deneyimi ve teori birleştiği noktada MBA mükemmel sonuç veriyor.

İşletme Yüksek Lisans Programı (MBA), üniversite eğitimindeki son hedeflerinizden biri olabilir. Ancak bilmeniz gereken bir durum var. Tüm CEO’lar ve patronlar bir noktaya dikkat çekiyor: “Önce çalışın sonra MBA yapın.” Muhtemelen hayatınızın sonuna kadar pek çok eğitim alacaksınız ama MBA bunlar içinde önemli bir yere sahip olacak. Bunun için CEO’ların uyarısına kulak vermekte fayda var. Yani bir iki yıllık iş tecrübesinin ardından yapılacak MBA, daha etkili oluyor. Yeditepe Üniversitesi İşletme Yönetimi Profesörü Prof. Dr. İ. Atilla Dicle de aynı görüşte. Dicle, pek çok kurumun işe alımlarda lisans diploması dışında yüksek linsans yapılıp yapılmadığına dikkat ettiğini vurguluyor. Yönetici olmak isteyenlerin MBA eğitimi alması gerektiğini vurgulayan Dicle, eğitim programlarının yönetim ve organizasyon, örgütsel davranış, insan kaynakları yönetimi, finansman yönetimi, pazarlama, üretim yönetimi, teknoloji ve bilgi yönetimi konularında bilgi ve beceri kazandırdığını anlatıyor. Dicle, bu arada Amerika’da MBA yapmadan önce en az iki yıllık iş deneyimi edimek gerektiğine dikkat çekiyor. Bu sayede iş deneyimleri ve teorik bilgi aynı potada eritiliyor.

Türkiye’de ise tam aksine üniversiteleri iş deneyimini çok fazla önemsemiyor. Dicle, “Türkiye’de öğrenciler mezun olur olmaz MBA programlarına kabul ediliyor. Kanımca, Türkiye’deki uygulama son derece hatalı. İş deneyimine sahip öğrencilerle yapılan derslerde, öğrenciler yalnızca kitaplardan ve hocadan değil, birbirlerinden de çok şey öğrenebiliyor. İş deneyimi yüksek lisans çalışmalarını çok daha anlamlı ve yararlı kılabiliyor. Bilgi çağında, yalnızca bir diplomaya sahip olmak artık yeterli olmaktan çok uzak. Amaç öğrencinin kendisini en iyi şekilde yetiştirmesi olacaksa, öğrencilerin en az birkaç yıllık iş deneyiminden sonra MBA programlarına girmelerinde büyük yarar var” diyor. Geçen yıllarda sadece işletme programından mezun olanlarla kısıtlanan MBA programları, günümüzde tüm bölümlerden öğrenci kabul ediyor. Değişimde Türkiye’de yönetim ve yöneticilik anlayışının farklılaşması önemli rol oynuyor. Tecrübe, tanıdık ve kişisel ilişkilerin yerini bilimsel eğitim, bilgi ve beceri alınca MBA’in önemi de artıyor. Bununla birlikte yönetim noktalarına işletme dışındaki bölümlerden mezunların getirilmesi ile diğer bölümlerden mezun yönetici adaylarının MBA yapması gerekliliğini beraberinde getiriyor.

Macera dolu Amerika rehberi

2008-10-28T15:54:00.006+02:00

ABD’YE GİTME HAYALİNİ GERÇEĞE ÇEVİRENLERİN BİLGİ KAYNAĞI MEZUN.COM, YİNE ‘İLK’LERLE YOLA DEVAM EDİYOR

Genç işi dergi Planet Young 2009 yılı Amerika hayali olan gençler için şimdiden yardım elini uzatmış bulunuyor. Mezun olmadan Amerika hayali ile yanıp tutaşan gençler için Mezun.com'un kurucuları ile güzel bir şöyleşi yapmışlar.

Ali Hantal ve Serkan Sevim’in hayat verdiği Mezun.com, alanında önemli bir ‘ilk’ ve yeni ‘ilk’leri hayata geçirmekten vazgeçmiyor. Gerçek bir ABD yaşam rehberi olduklarını belirten Mezun.com CEO’su Ali Hantal’a göre, kültür şokunu aşmak için sitedeki bilgileri okumak yeterli. Ama biz biraz da Mezun.com nasıl doğdu ve gelişti üzerine kafa yoralım dedik ve Hantal’a sorularımızı yönelttik.

Mezun.com nasıl doğdu?

Ali Hantal, sitenin tamamen bir ihtiyaçtan doğduğunu vurguluyor. 1997 yılında mezun olup ABD’ye gittikten sonra, ABD’de yaşama yönelik bilgi sahibi olmamak, Hantal’ın tabiriyle zorlukları beraberinde getirmiş. Oradaki hayata alışmak ve kültür şokunu atlatmak için tek kaynağın, sosyal arkadaş çevresinin verdiği öneriler olduğunu hatırlayan Hantal, şöyle devam ediyor: “Yurtdışına gitmeden önce danışmanlık firmalarının desteği alınabiliyor. Ama kişinin yapması gerekenler de var. ABD, coğrafi olarak çok büyük, çok farklı noktaları olan bir ülke. Her şey pespembe değil.” 90’larda kaynak sıkıntısının varlığına işaret eden Hantal, 1998 yılında Türkiye’ye dönmüş. Birçok insanın sorularına maruz kalan Hantal, ABD’ye gidiş konusunda bilgi almak isteyenleri evde biraraya getirmiş. Söz yine Hantal’da: “Bir baktım, tanıdık tanımadık 35-40 kişi gelmiş ve herkes birbirine benzer şeyler soruyor. Bilgi ihtiyacının büyük olduğunu görünce, birşeyler yapmak gerektiğini anladım. 1999 yılında Boğaziçi Üniversitesi’nden arkadaşım Serkan Sevim ABD’ye gelince, bu fikri hayata geçirmeye karar verdik.”

Mezun.com’a yön veren anılar var mı?

Hantal’ın yanıtı kesin bir ‘Evet’. 1997 yılında yaşadığı, Mezun.com fikrini de ortaya çıkartan bir olayı anlatıyor Hantal: “Araba kiraladım ve Baltimore’dan Washington’a gidiyordum. Arkamda bir polis arabası gördüm. Hemen sağa çektim. Arabadan inip, polise doğru ilerlerken polis arabanın yanındaki ışığını yaktı ve silahını çekti, ‘Arabaya gir’ diye bağırdı ve hemen girdim. Polis yanıma geldi gülerek. Üç gün önce ABD’ye geldiğimi söyleyince, bana ders vermeye başladı. Böyle durumlarda arabadan inilmeyeceğini, elleri direksiyon üstünde tutmanın gerektiğini anlattı bana. Sonuçta polis ona saldırdığımı sanmış. İşte bu, önemli bir kültür şoku.” Konunun sadece gidilen yerdeki oteller, restoran ve barlar hakkında bilgi edinmekten fazlası olduğu aşikar. Kimseyi tanımadığınız bir coğrafyada kendini uzaylı gibi hissetmenin normal olduğunu ifade eden Hantal’a göre, kültür şoklarına ek olarak, eyaletlere göre uyulması gereken kuralları da unutmamak gerek. İlk etapta İngilizce’yi anlamanın da zor olabildiğini hatırlatan Hantal ekliyor: “Bu tarz irili ufaklı şoklar yüzünden insanlar eve kapanabiliyor. Mezun.com’da ise kültür şokları üzerine ciddi bir kişisel deneyim alışverişi var. Bunları okumak bile ABD’ye adım atıldığında işleri kolaylaştırabilir.”

Site nasıl büyüdü?

Mezun.com portalında sadece kendileri yazmadıklarını, ABD’ye giden diğer Türkler’in de tecrübelerini paylaşmasını sağladıklarını belirtiyor Hantal. Böylece sitenin daha ilk haftasında ‘Haftanın Yazısı’ bölümü ortaya çıkmış. İlk senesinde 60 bin, ikinci senesinde de 150 bin üyeye ulaşan Mezun.com’un, odaklandıkları nokta haline geldiğini söyleyen Hantal, şu bilgileri veriyor: “Böylece şirketin ismini Mezun Group yaptık. 2001 yılında MezunUSA.com hayata geçti. ABD’deki Türkler’in böyle bir yapıya ihtiyacı olduğunu gördük. Çünkü Türkler birbirinden habersizlerdi, Türk- Amerikan derneklerinin organizasyonlarını bilmiyordu ve gündemden habersizlerdi. Online medya eksikliğini gidermeyi amaçladık.” Aynı sene çıkan Mezun Calling Card ve Mezun Çiçek de yine bir ihtiyacın yansıması olmuş. Çünkü ABD’de kredi kartı ile Türkiye’yi aramak pahalı. “Ben 3 dakikalık konuşma için 9 dolar verdim. Sonra baktım ki, calling card’lar 10-30 cent” diyen Hantal, Mezun Çiçek’in de özel günlerde Türkiye’ye çicek gönderme ihtiyacını giderdiğine işaret ediyor. 2004 yılında Turkish Soccer TV için Digitürk ile yapılan anlaşma da Hantal’ın tabiriyle global bir ‘ilk’ olmuş. Bu yapıda o sene, dört büyük futbol takımının tüm maçları canlı olarak ve banttan izleyici ile buluşmuş. “Bu çalışma da yoğun ilgi gördü ve Japonya’da bile kullanıcılarımız oldu” diyen Hantal ekliyor: “2005 yılında Digitürk, bu çalışmayı tamamen kendisi yapmaya başladı. Onlarla hala stratejik satış ortaklığı şeklinde işbirliğimiz var.” Kullanıcı talepleri, Mezun Kariyer’in de kurulmasını sağlamış.

Mezun Green Card yapısı nasıl oluştu?

Kullanıcıların yoğun soruları ile yönlendirdiği ve sonrasında da, Green Card başvurusunda danışmanlık servisi ile hayata geçen bir yapı söz konusu. Bu yapının devam ettiğini ve dünyada da bir ‘ilk’ olduğunu vurgulayan Hantal, “O dönemlerde internetten Green Card başvurusu danışmanlığı yapan başka bir firma yoktu ve 2000 yılında biz bunu yaptık” bilgisini veriyor. O yıllar, Türkiye’de de Green Card hakkında bilginin sınırlı olduğu dönemler. Hantal, bu site ile başvuruların rakamsal olarak arttığını da vurguluyor.

Mezun Group nasıl bir yapıya sahip?

Bahsettiğimiz siteler, sunulan ürün ve hizmetlere ek olarak Mezun Group, kendi çatısı altında, tüm ürün ve servislerini, web araçlarını geliştirdiği bir teknoloji şirketine de sahip. Tüm portallere bu şirket servis veriyor, tüm program ve ürünler Mezun Group ekibiyle hazırlanıyor. Hantal, böylece her an değişiklikler, ihtiyaca yönelik ekleme ve çıkarmalar yapabildiklerini belirtiyor.

Kaç kişi çalışıyor?

Şirketin bir merkezi Miami’de. ABD’deki şirketin uzantısı da Türkiye’de bulunuyor ve tüm operasyonlar, Mecidiyeköy’deki ofisten yürütülüyor. ABD’deki operasyonu Türkiye’ye taşıdıklarını söyleyen Hantal, böylece Türkiye’de iş imkanı yarattıklarını vurguluyor. ABD’de ise Ar-Ge merkezi ve marketing ofisi bulunuyor. Hantal, “Diğer tüm içerik ve teknik üretim Türkiye’den yapılıyor. Bu kararı 2002 yılında verdik” diyor. Türkiye’deki çağrı merkezindeki istihdama ek olarak, muhasebe, IT gibi departmanlarda da 20 kişi çalışıyor. Hantal, ABD ofisi ile birlikte toplam 40-45 kişilik bir ekip olduklarını söylüyor.

Başka ne gibi işbirlikleri oldu?

Hantal, ABD Konsolosluğu’na soru sormak için Mezun.com’da bir bölüm olduğunu belirtiyor. Sorulara konsolosluk cevap veriyor ve Hantal, bunun da global bazda fazla örneği olmayan bir çalışma olduğunu vurguluyor. Mobil operatörlerle yapılan ortak çalışmalara ek olarak FedEx ile işbirliğini ve gönderilerde yapılan indirimleri de hatırlatmadan geçmiyor Hantal. ABD’de birçok Türk-Amerikan şirketi ile çalışmaları da hatırlatan Hantal, şöyle devam ediyor: “Türk-Amerikan derneklerinin çoğu ile yakın ilişkilerimiz var. Mezunplatform.com’da Amerika’daki Türk-Amerikan derneklerine ücretsiz hosting ve içerik yönetimi sistemi sağlıyoruz. Bu da önemli bir sivil toplum örgütlerimizi kalkındırma projesi. Çünkü en büyük sorunları web sitelerinin içeriklerini yönetememe sorunu. En aktif olanlarında bile geçmiş bilgiler vardır. Biz de bu derneklere yönelik bir proje çıkarttık.” Mezunplatform.com’dan ulaşılabilen Mezun Web Management Platform ile, Türk-Amerikan derneklerine içerik yönetimi sağlanıyor.

Ya GotoUSA.com?

Web 2.0 konseptinde hayata geçen, portal mantığından ziyade, RSS reader görünümündeki GotoUSA.com konusunda Hantal, şu bilgileri veriyor: “Dünyadaki tüm içeriği çekebildiğiniz, ABD’ye gitmeniz kesinleştikten sonra her gün bağlanmanızı amaçlayan bir ara reader bu. Bu yapıya sürekli yeni sihirbazlar ekleniyor. Tavsiyeler var her gün için. Günlük gazetelerden haber çekebiliyorsunuz. Yeter ki sitenin RSS beslemesi olsun sitenin. Mezun.com’daki etkinlikler, oda arkadaşı bulmak, gittiğiniz şehrin hava durumu, yerel gazeteler gibi çok şey içeriyor. Herkes bu yapıda kendi sitesini yaratıyor ve ihtiyaca yönelik binlerce yeni sihirbaz da eklenecek. Bu konuda Google ile çalışmalar yürütülüyor.”

GotoUSA.com’un gelir modeli nedir?

Üçlü kazanç modeli ön planda. Örneğin uçak biletinizi almadıysanız, sitede bir seyahat acentasından teklif görebileceksiniz. Bu teklife onay verince, anlaşmalı seyahat acentasından size bir teklif sunulacak. Hantal, “Bu acentadan alım yaparsanız biz de kazanıyoruz, acenta da kazanıyor ve siz de biletinize ulaşmış oluyorsunuz” diyor. Mezun Group’un ABD’deki pick-up servisleri ile de anlaşmaları var. ABD’ye gittiğiniz ilk günlerde otelde kalmak veya araba kiralamak istiyorsanız, gotoUSA.com’dan rehberlik alabiliyorsunuz. ABD’deki ve Türkiye’deki ekibin bu yapı konusunda ortak çalışma içinde olduğu bilgisini veren Hantal, “Daha sonra bankada hesap açma, kredi kartına başvurma, internet ve cep telefonu servisi, bilgisayar, telefon edinme gibi konularda da desteklerimiz olacak” diyor.

Hedefler neler?

Hantal, Türkiye’nin ABD’ye en çok öğrenci gönderen 8’inci ülke olduğu bilgisini veriyor. Bu yapıda GotoUSA.com sadece öğrenciler için değil, ABD’ye dil kursları, iş gezileri veya turistik gezi için gidecekler için de bir bilgi kaynağı. Hantal, ABD’ye gidiş sebebinin seçilmesi ile içerik akışının da değiştiğine işaret ediyor. Eğitim, iş gezisi ve turistik geziler biraraya konulduğunda, Türkiye’den ABD’ye yoğun bir trafik olduğunu belirten Hantal, şöyle devam ediyor: “Bu yapıyı lokal pazarlarda, özellikle Uzakdoğu ve Hindistan pazarlarında stratejik ortaklar bulunca hayata geçireceğiz. Farklı diller için de içerik olacak. Bu siteye üye olanlar, fikirleri varsa paylaşsınlar. Birlikte proje geliştirme konusunda bizi yönlendirsinler.”

Kariyer Koçluğu ne işinize yarar?

2008-10-20T23:27:00.005+03:00

Bizim için yazdılar-3

ALTAN ÖZEN / YAŞAM ve KARİYER KOÇU

Öğrenciliğinizin ya da kariyerinizin her hangi bir döneminde Kariyer Koçluğu’na işiniz düşebilir.

Rotanızı çizmekte zorlanıyorsanız,

Kendinizi yeterince tanımadığınızı düşünüyorsanız,

Önünüze çıkan fırsatlarla ilgili seçim yapmakta zorlanıyorsanız,

Geleceğe baktığınızda bulutlarla kaplı bir fotoğraf görüyorsanız,

Bugünü verimli ve üretken geçiremediğinizi hissediyorsanız,

Var olan işiniz artık sizi tatmin etmiyorsa,

Genç ve dinamik emeklilerdenseniz,

Var olan işinizdeki potansiyelinizi arttırmak istiyorsanız,

Bir türlü alamadığınız terfiyi almak istiyorsanız,

Uzun süredir işsizlik sorunu yaşıyorsanız,

Kariyerinize herhangi bir nedenle ara verdiyseniz ve tekrar başlamak istiyorsanız,

Annelikle kariyeri dengeye oturtmak arzusundaysanız,

Üniversiteyi bitirmek üzereyseniz ya da daha başındaysanız,

Üniversite seçiminde zorlanıyorsanız,

Hem çalışıp hem de okumak istiyorsanız,

Kendi işinizi kurmayı hayal ediyorsanız,

Kısacası mesleki hayallerinize ulaşabilmeniz için;

Kariyer Koçluğu sizin de işinize yarar!!!

Bir Kariyer Danışmanı’ndan farklı olarak Kariyer Koçu, kendiniz için doğru olanı kendinizin ortaya çıkarmasına yardımcı olur. Ve bunu çok basit bir yöntemle yapar: sizi dinler, size sorular sorar, size kendi sesinizi duyurmaya çalışır, ve size küçük geribildirimler verir. Geçmişe odaklanmadan, önce bulunduğunuz durumun ve sonra da olmak istediğiniz yerin fotoğrafını çeker. Bu iki nokta netleştikten sonra zaten yapılması gereken eyleme geçmekten başka bir şey değildir.

Kendi içinizden gelen yetenekleriniz doğrultusunda seçtiğiniz mesleki yol sizin için doğru yoldur. Yaşantımızın %50’den fazlasını geçirdiğimiz işlerimiz bize mesleki ve kişisel tatmin sağlamıyorsa bir süre sonra bizi boğan yerler haline gelecektir. Ancak ve ancak yaşama bakış açımıza, yeteneklerimize, ilgi alanlarımıza, önceliklerimize ve tercihlerimize uygun işlerde çalışıyorsak MUTLU bir KARİYER ve MUTLU bir YAŞAM sürdürebiliriz.

Kariyerimizin yaşam tarzımızı belirlediğinden hareketle kariyerimiz üzerine düşünürken ya da palanlarımız yaparken keyif aldığımız yaşam tarzını gözden kaçırmayalım. Ve unutmayalım ki bizi mutsuz eden işlerde çalışmayı sürdürmek durumunda değiliz. Hiçbir zaman geç değil istediğimiz değişimleri yaşamımızda yaratabilmek için.

Altan Özen
aozen@egitisim.com.tr

% kaç başarı eşittir...

2008-09-20T18:39:00.010+03:00

Başarı için gerekenleri matematiksel değeri!

İlginç bir rastlantı diyip geçiştiremeyeceğimiz bir ilişki var matematik ile başarıya götüren faktörler arasında.Bu durumu hangi matematik alimi farketti bilemiyoruz ama ispatı gayet basit. Sadece verileri gerçek hayatla biraz bağdaştırmanız gerekecek. İspatı bu kadar yani. Eğitim hayatımız boyunca öğretilmemesinin sebebini merak ediyorum. Belkide hocalarımız dürüst olmamız için bizden sakladılar bu gerçeği.

Aşağıdaki tabloda harflerin matematiksel değeri belirlenmiş. Eğer öyle olduğunu varsayarsak ilginç sonuç ortaya çıkacaktır.

Z E K A = 29 + 6 + 14 + 1 = %50 BAŞARI

Ç A L I Ş M A K = 4 + 1 + 15 + 11 + 23 + 16 + 1 + 14 = %85 BAŞARI

D E N E Y İ M = 5 + 6 + 17 + 6 + 28 + 12 + 16 = %90 BAŞARI

Y A L A K A L I K = 28 + 1 + 15 + 1 + 14 + 1 + 15 + 11 + 14 = %100 BAŞARI

T O R P İ L = 24 + 18 + 21 + 20 + 12 + 15 = %110 BAŞARI

Kariyer için farklı bir yol!

2008-09-19T13:44:00.009+03:00

İşten kovulmanın 101 eğlenceli yolu

İşinden memnun olmayan, ama farklı farklı nedenlerden dolayı bir türlü ayrılamayan, ya da tazminat koparmaya çalışanl yada kariyer peşinde koşanların dikkatle okuması gereken bir makele hazırlanmış Hr World editörleri tarafından.

Sizin için önemli olan bir kısmını seçtik.

2. Saçmalamanın dayanılmaz zevki: Kendinize yüksek öncelikli görevler belirleyip bunların listesini yapın. Listenin en başına da ofiste gevezelik etmeyi koyun. Sonra bu listeyi tüm ofise dağıtın.

3. Mevziinizi savunun: Ofiste size ait bölgeyi kaleye çevirin ve geçmek isteyen herkesten parolayı söylemesini isteyin.

5. Çekmece de bir tür enstrümandır: Seçtiğiniz birkaç arkadaşınızın çekmecesine düğmesine basınca müzik çalarak dans eden oyuncaklardan koyun. Böylece oyuncak kapanana kadar arkadaşınızın gürültü etmesini sağlamış olacaksınız.

6. Eskiden sandalye mi vardı: Erkenden gelin ve tüm ofistekilerin sandalyelerini ortadan kaldırın, bir tek sizinki kalsın.

8. Sen yenisin galiba: İşe yeni başlayanların yolunu keserek hâlâ vakitleri varken kaçmalarını haykırın.

11. Evcil hayvanım olmadan asla: Evcil hayvan olarak yılan besleyin ve ofisinize götürüp serbest bırakın.

17. Ofiste havuz keyfi: Ofise bir çocuk havuzu getirin. Herkes çalışırken su soğutucusundan bardak bardak su taşıyarak havuzu doldurun. Sonra da mayonuzu giyip içine oturun.

31. Patronun evi satılık: Gazeteye kelepir ev ilanı verip patronunuzun telefonunu yazın.

53. Herkesin felekten bir gün çalmaya ihtiyacı vardır: Bir gün işe gelirken içkinizi ve mezelerinizi de getirin. Kendinize güzel bir çilingir sofrası kurun. Elbette ki çalışma arkadaşlarınızı da davet edin.

64. “İlet” şampiyonu: Size gelen tüm gereksiz e-postaları işyerinizdeki herkese gönderin. Hatta her gönderdiğiniz mail için “Okundu Bilgisi” isteyin.

84. Tuz eklemeyi ihmal etmeyin: Patronunuzun ‘mouse ped’ine yapıştırıcı sürün. Fakat üzerine tuz eklemeyi de unutmayın.

101. İltifatın gücü: İş arkadaşlarınıza her gün iltifat edin. Örneğin “Bugün her zamanki kadar berbat görünmüyorsun” “Sonunda doğru dürüst bir kıyafet giyebilmişsin” ya da “Bu sabah dişlerini mi fırçaladın? Ağzın kamyon lastiği gibi kokmuyor” diyebilirsiniz

Yazının türkçe olarak devamı burada.

2008-09-16T12:01:00.002+03:00

BİZİM İÇİN YAZDILAR-2

ALTAN ÖZEN / YAŞAM ve KARİYER KOÇU

Kariyer Seçimleri ve “Elinin Hamuru” Meselesi

Çadırda oyun oynayan iki çocuktan biri der ki: “akşama ne pişirdin?”; diğeri de cevap verir: “bugün bir şey yapamadım, dışarıdan söyledim” ve çocukların annesi elinde dışarıdan söylenen siparişlerle (çukulatalarla) çıkagelir… bu diyalogda yer alan cümlelerin hangisinin erkek çocuğa hangisinin kız çocuğa ait olduğunu tahmin etmek zor olmasa gerek. Her ne kadar masum bir çukulata reklamı gibi gözükse de aslında geleceğin cinsiyet rollerinin de çok hızlı değişemeyeceğini gösteren bir anlayışın izlerini görmek mümkün bu oyunda.

Günümüz yaşantısına baktığımızda, kadın ve erkeğin eskiye oranla daha eşit algılandığı ve kadınların daha fazla iş hayatında yer aldığını görüyoruz. (halen eşit oranlara ulaşılmış olmadığının da altını çizmek gerekiyor.) Bununla birlikte dışarıda da çalışan kadınların evdeki rolleri bazı küçük değişikliklerle (artık kadınlar dışarıdan da yemek siparişi verebiliyorlar) eskisi gibi devam ediyor. Kadınlar artık eskisi gibi ince ince dolma sarmıyorlar, mantılar açmıyorlar, cam çerçeve silip, halı dövmüyorlar ama sonuçta mutfak ve temizlikle ilgili sorumlulukları ve de sonrasında annelik sorumlulukları devam ediyor. İş yaşantısının paylaşımı artmakla birlikte ev yaşantısı henüz pek de paylaşılamıyor… “Toplumsal Cinsiyet” kavramı altında görebileceğimiz etkenler bu rol dağılımını doğuruyor. Ve çoğu zaman bu rol dağılımı kadınlar açısından da fazla sorgulanmadan kabul edilmiş oluyor. Sonuç itibariyle bu toplumda büyüyen gençler annelerini mutfakta, babalarını da elinde gazeteyle televizyon karşısında görüyorlar çok büyük olasılıkla…
Meslek seçimi söz konusu olduğunda ise gelen yönlendirmelerde bu kadınlık ve erkeklik rollerinin etkisi büyük oluyor. O yüzden halen daha İnşaat Fakültesi mezunları arasında çok fazla kız öğrenciye rastlayamıyoruz. Yönetici sekreterlerinin neredeyse tamamı ise kadınlardan oluşuyor. Öğretmenler büyük ölçüde kadın olurken okul müdürlüğü erkekler tarafından icra ediliyor. Ülkedeki dağılımı anlayabilmek için gelmiş geçmiş tüm meclislere de bakmak yeterli olacaktır. Eve temizliğe gidenler, çocuk-hasta bakanlar, hemşireler, santral görevlileri kadın; postacılar, taksiciler, dolmuş şoförleri, tamirciler, simitçiler erkek. Bu dağılıma baktığımızda evdeki işbölümünün meslek seçimlerine yansıdığını söyleyebiliriz.

OKS ve ÖSS’ye hazırlanan gençlerle yaptığım koçluk görüşmelerinde fark ettiğim eğilimler de, toplumda geçerliliğini halen koruyan cinsiyet temelli bazı güçlü inançların altını çiziyor: (bu yazının konusu itibarıyla sadece cinsiyet temelli inançlar üzerinde duruyoruz)
• Erkek çocuklar seçecekleri meslekle ilgili olarak öncelikle PARA konusunu düşünmelidir. Sanata ya da herhangi başka bir uğraşa ilgileri varsa bu ilginin hemen üstü kapatılmalıdır. Öncelikle elinde onu ayakta tutacak doğru düzgün bir meslek olmalıdır…
• Kız çocukları iyi bir eğitim almalı ve meslek sahibi olmalıdır. Bu meslek gelecekteki annelik ve eşlik rolleriyle çatışmayacak bir meslek olursa daha hayırlıdır.
• Doktorluk, mühendislik (hemen her sektör), pazarlama (çok fazla dışarıda olmayı gerektirdiği için) gibi bazı meslekler aslında kız çocukları için pek uygun değildir. Onların sürekli seyahatte olmaları, gece mesailerine kalmaları ailenin sürekliliği ve düzeni açısından çok uygun olmayacaktır.

Bu inançlar öyle güçlü veriliyor ki veli çocuğunun kendisine karşı olduğunu ve hiçbir şekilde onu etkileyemediğini zannetse dahi çocuk aslında içten içe ailesiyle aynı inançlara saplanıp kalıyor. Ve bu inançlar nedeniyle en güçlü hayaller çöp sepetine atılıp heba ediliyor…

Oysaki farklı farklı örneklerle biliyoruz ki insanlar yeteneklerinin, ilgilerinin, motivasyonlarının olduğu alanlarda çalıştıklarında çok daha başarılı oluyorlar. İşte Türkiye’den iki örnek:
• Üstün Dökmen üniversite yıllarından üçüncü sınıfta kariyer değişikliği yapıp psikolojiye geçmeseydi ve fizik okumaya devam etseydi belki de bugün tanınan ve başarılı bir psikolog-eğitmen olmayacaktı…
• Fazıl Say’ın yeteneğini çok küçük yaşlarda annesi fark etmeseydi(Fazıl Say’ın annesi olmak kitabından) ve bu yeteneğin üzerinde türlü çalışmalar yapılmasaydı belki de bugün Fazıl Say diye birinden hiç haberdar olmayacaktık…

Bu örnekleri arttırmak mümkün tabii ki. Gerek Türkiye gerekse dünyadan başarı hikayelerine baktığımızda çıkan sonuç şu: tüm engellemelere ve önyargılara rağmen yüreğinin sesini dinleyenler ve onun yolunda gidenler başarılı ve de en önemlisi mutlu oluyorlar. Çünkü yine ve yine tekrar etmek istiyorum ki seçtiğimiz meslek bizim yaşam tarzımızı belirliyor. Nasıl bir yaşam tarzı istediğimizi ise; tutkularımız, ilgi alanlarımız, becerilerimiz, ve algılarımızın hangi konulara dönük olduğu belirliyor.
Henüz üniversite öğrencisi iken okul derslerine yardım ettiğim bir ortaokul öğrencisiyle aramda geçen konuşmayı hala hatırlıyorum. Makinalara büyük ilgisi olduğunu ve büyüdüğünde aslında makina mühendisi olmak istediğini söylerken annesinin bu isteğine kız çocuğu olduğu için sıcak bakmadığını anlatmıştı. Ve bu etkiyle o da kendi kendini ikna etmeye çalışıyordu. Daha sonraları karşılaştığım bir başka genç ise müziğe çok ilgili ve yetenekli olmasına rağmen erkek çocuk olduğu için öncelikli görevinin para kazandırıcı bir meslek seçmesi gerektiğine ikna edilmişti. Ve müzikle ilgili hedeflerini emeklilik sonrasına ertelemişti.
Bu ve benzeri konuşmalara o kadar çok şahit oldum ki artık yetişkin olup işini gücünü eline almış, para da kazanan ama yüzünden mutsuzluk akan ve sürekli pazartesi sendromları yaşayan kişilerle karşılaştığımda hiç şaşırmıyorum…

Altan Özen
aozen@egitisim.com.tr

Sevdiğin bir işi meslek edinirsen, hayatında bir gün dahi çalışmış olmazsın.” Konfiçyus

2008-09-16T11:51:00.002+03:00

BİZİM İÇİN YAZDILAR-1

ALTAN ÖZEN / YAŞAM ve KARİYER KOÇU

Kariyer Nerede Başlar? Nerede Biter?

İkinci soruyla başlayalım: kariyer nerede biter? Cevap: “emekli olunca”. Bu cevabı verdikten sonra gözümün önüne, yüksek lisans yaparken tez çalışmalarımız hakkında görüşmek için bizi evine davet eden seksenli yaşlardaki hocamız geliverdi. Kim bilir kaçıncı emekliliğini yaşıyordu kendisi ve toplumun genel beklentisi artık köşesine çekilmesi olduğu halde o yıllardır mesleğini aşkla yapmaya devam ediyordu ve kariyerinde hep yeni sayfalar açıyordu. Akademik alanda çalışanlarda sanırım genelde durum böyle. Bir de neredeyse sahnedeyken yaşama veda eden tiyatrocular, sanatçılar var. Yazarlık kariyeri de insanın akıl sağlığını koruduğu sürece devam ettirdiği mesleklerden bir diğeri ve daha niceleri...
Emeklilere yönelik hazırladığımız “ikinci bahar” projesi ile, farklı kişilere emekli olduktan sonra yeni bir kariyere başlayabilmeleri için “kariyer koçluğu” yapmayı hedeflemiştik. Böylece gönüllerinde yatan aslanı geç de olsa keşfetmiş ve hayallerine doğru yol almış olacaklardı. Biz bu projeyi farklı nedenlerden gerçekleştiremedik fakat bu konuyla ilgili görüştüğüm emeklilerden birisinin şu sözleri hala aklımda: “emekli adam ne yapar ki? Ya emlakçı dükkanı açar ya da lotocu olur…” bazıları emeklilik sonrası kariyerine böyle bakarken bazıları da içlerindeki girişimciyi emekli olduktan sonra hayata geçiriyorlar ve çok tutan işler yapıyorlar, bazıları kitaplar yazmaya ve o zamana değin edindikleri bilgi ve tecrübeyi kendilerinden sonra gelenlere aktarmaya başlıyorlar… Bazıları ise daha sakin, huzurlu bahçe işleriyle torunlarla uğraşılan bir yeni yaşamı benimsiyorlar… Sonuçta bazılarının kariyeri emeklilikle birlikte bitiyor, bazılarının ise değişerek ya da farklılaşıp gelişerek devam ediyor.

Şimdi gelelim birinci soruya: kariyer nerede başlar? Bu sorunun da ilk akla gelen cevabı okuldan (bitirdiğimiz en son okul) mezun olduğumuz günden itibaren şeklindedir herhalde. Ama şu andaki deneyimimle ve gözlemlediklerimle söyleyebilirim ki kariyerimizi asıl belirleyen okuldan mezun olduktan sonra yapacaklarımız ve gösterdiğimiz gayret değil daha mezun olmadan önce yaptıklarımızdır. Bunu da belirleyen düşünce sistemimiz, bakış açımız, kendimizi ve yeteneklerimizi tanıma becerimiz, aldığımız destekler, kurduğumuz bağlantılar, okul arkadaşlarımızla sürdürdüğümüz ilişkiler, hocalarımızla kurduğumuz iletişimin kalitesi ve hatta ailemizle ilişki kurma tarzımız… en başta gelen de sanırım kişinin kendini iyi tanıması derken bu kendini iyi tanımayı biraz açacak olursak: hayattan beklentilerinin farkında olması, yeteneklerinin-ilgi alanlarının-isteklerinin-güçlü yanlarının ne olduğunu bilmesi, kendine ve hayata olumlu bakabilmesi ve enerjisini doğru yerlere aktarabilmesi, geleceğinden ve hayata atılmaktan korkmaması, kendisini sınırlayıcı düşüncelere sahip olmaması, sabır ve özgüvene sahip olması, bittiğini düşündüğü yerden tekrar başlayabilme gücünü kendinde bulabilmesi…

Tüm bu önemli unsurların yanı sıra mutlu ve başarılı bir kariyerin püf noktası çocukluğumuzda gizli. Hepimizin doğal olarak eğilimli ve yetenekli olduğu alanlar var. Ve biz daha çok küçük yaşlardan itibaren bu alanlarla ilgili ‘açık’lar veriyoruz. Dikkatli ebeveynler bunların farkına varıp bu alanları besleyebiliyorlar. “Fazıl Say’ın annesi olmak” kitabında yazarımız yeteneğin keşfini ve nasıl desteklenebileceğini çok detaylı bir şekilde anlatıyor. İşte bu küçükken tüyosunu verdiğimiz alanlarla ilgili işlerde, yetişkin olduktan sonra çalışma şansını yakalarsak daha mutlu ve başarılı kişiler oluyoruz. Bu söylediğimi test etmek istiyorsanız hemen kendinize dönüp bir bakın, çocukken en keyif aldığınız uğraşlar nelerdi ve şu an yaptığınız iş alanında bunları ne ölçüde kullanıyorsunuz ve mesleğiniz ne kadar sizi yansıtıyor? Ne kadar mutlu ve huzurlu gidiyorsunuz her gün işinize? Eğer çocukluk döneminde söylediğiniz, ilginizin olduğu bir mesleği (aynısını olmasa bile ilişkili olanı) seçebilmişseniz yukarıdaki sorularıma olumlu cevaplar veriyorsunuz demektir. Eğer mesleğinizin sizi yansıtmadığını ve mutsuz ettiğini düşünüyorsanız da hemen küçük bir tavsiye: çocukluğunuzdan kalma bir ilgi alanınıza yönelik en azından bir hobi seçin kendinize. Hayatınıza ne kadar büyük bir değer kattığını şaşırarak göreceksiniz.
Seçtiğimiz meslek, yaptığımız iş bizimle ilgili bir imaj oluşturuyor ve yaşam tarzımızı belirliyor. Herhangi bir mesleğin erbabı olduğumuzda artık öyle yaşamaya, bakmaya, düşünmeye, davranmaya, hassasiyetler geliştirmeye başlıyoruz. Eğer kendimizi yansıtan bir meslek seçebildiysek hayattan daha çok tatmin sağlama ve mutlu olma şansımız da artıyor, yaratıcılığımızı daha çok kullanıp işimizde en iyiler arasına girme oranımız da.
O halde cevaplarımızı değiştirelim: aslında kariyerlerimiz çocukluktan başlıyor ve akıl ve vücut sağlığımızı koruduğumuz sürece de devam ediyor.

Altan Özen
aozen@egitisim.com.tr